WSK – Wewnętzrny System Kontroli

W 2000 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 listopada 2000r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Ustawa była jednoznaczną deklaracją władz państwowych Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącą nadzoru nad handlem nie tylko bronią, ale także środkami do produkcji broni masowego rażenia oraz towarami podwójnego zastosowania. Ustawa wprowadziła obowiązek posiadania certyfikowanego systemu zarządzania zgodnego z normą ISO 9001 oraz z wymaganiami ustawy w stosunku do wszystkich podmiotów gospodarczych, ubiegających się o zezwolenie na eksport towarów, technologii i usług stanowiących przedmiot wyżej wymienionej ustawy.

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 27 lutego 2001r. w sprawie wykazu jednostek certyfikujących upoważnionych do prowadzenia certyfikacji i kontroli systemu kontroli i zarządzania obrotem, Polskie Centrum Badań i Certyfikacji zostało wyznaczone do pełnienia tej roli, jako jedyna spośród działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jednostek certyfikujących. Podstawą takiej decyzji była potrzeba stworzenia kompetentnego i jednolitego podejścia do certyfikacji takich systemów oraz zapewnienia spójności z polityką Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w odniesieniu do wyżej przedstawionych problemów.
W celu spełnienia tych wymogów opracowano kryteria wewnętrznego systemu kontroli – WSK. Kryteria te zostały pozytywnie zaopiniowane przez Ministra Gospodarki w dniu 21 maja 2001 roku i od tego momentu rozpoczęła się certyfikacja takich systemów w Polskim Centrum Badań i Certyfikacji. Do końca 2005 roku wydano 230 certyfikatów.
Wyżej wymienione kryteria certyfikacji są oparte na strukturze wymagań normy ISO 9001 i stanowią uzupełnienie wymagań normy o zestaw szesnastu szczegółowych wymagań dodatkowych, wynikających z treści wyżej wymienionej ustawy. Wymagania dodatkowe dotyczą w głównej mierze powołania w firmie pełnomocnika ds. obrotu i nadania tej osobie odpowiednich uprawnień oraz wprowadzenia dodatkowych procedur określających metody zastosowane przez firmę w celu spełnienia wymagań wyżej wymienionej ustawy. Określają one także zakres dokumentacji systemu i zapisów potwierdzających jego wdrożenie.
W roku 2004 , na podstawie Obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2004r. opublikowany został jednolity tekst ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, który uwzględnia wszystkie zmiany do tej ustawy, a także zapewnia pełną zgodność krajowych regulacji w tym zakresie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1334/2000 z dnia 22 czerwca 2000r (z późniejszymi zmianami), ustanawiającym wspólnotowy system kontroli eksportu produktów i technologii podwójnego zastosowania.
Obserwując rosnące na całym świecie, zwłaszcza w kontekście wydarzeń z dnia 11 września 2001 roku oraz innych aktów międzynarodowego terroryzmu, zainteresowanie kwestiami dotyczącymi stworzenia skutecznego systemu nadzoru nad przepływem towarów i technologii podwójnego zastosowania, można stwierdzić, że rozwiązania zastosowane w Polsce nie tylko są zgodne z tymi tendencjami, ale nawet wyprzedzają niektóre z obecnie powstających koncepcji.